Praca w finansach coraz rzadziej polega wyłącznie na poprawnym przygotowaniu danych czy znajomości przepisów. Od specjalistów ds. finansów i rachunkowości oczekuje się dziś, że będą potrafili je interpretować, rozumieć wpływ decyzji na biznes, korzystać z nowych technologii i rekomendować dalsze działania. Im wyższe stanowisko, tym większego znaczenia nabierają strategiczne myślenie, komunikacja i umiejętność podejmowania decyzji. ACCA ma przygotowywać do pełnienia odpowiedzialnych ról biznesowych, łącząc szeroką wiedzę finansową z kompetencjami potrzebnymi w biznesie.
Więcej niż potwierdzenie wiedzy
ACCA to międzynarodowa kwalifikacja zawodowa w dziedzinie finansów i rachunkowości, rozpoznawalna na wielu rynkach. Dla pracodawców jej zdobycie jest potwierdzeniem wiedzy i praktycznych umiejętności, a także świadczy o wytrwałości i dobrej organizacji pracy. Przygotowanie do egzaminów rozwija również myślenie strategiczne i umiejętność podejmowania decyzji – kompetencje szczególnie cenne dla osób, które chcą w przyszłości obejmować role menedżerskie.
Katarzyna Ostap-Tomann, FCCA, CFO w Allegro, rozpoczęła naukę ACCA jako analityk finansowy, niedługo po wejściu na rynek pracy. Zdobycie kwalifikacji zajęło jej niecałe trzy lata. Wiedzę i umiejętności wyniesione z tego procesu wykorzystywała na kolejnych etapach kariery, obejmując coraz bardziej odpowiedzialne role, w tym stanowiska zarządcze w dużych organizacjach.
Ekspertka wskazuje, że kwalifikacja daje szerokie podstawy i otwiera praktycznie każdą ścieżkę w finansach. To szczególnie ważne na początku kariery, kiedy trudno przewidzieć, czy w przyszłości bliższe okażą się sprawozdawczość, controlling, audyt, podatki, zarządzanie finansami, czy podejmowanie strategicznych decyzji biznesowych. Choć samo jej zdobycie nie przesądza o awansie, rola kwalifikacji w rozwoju kariery jest znacząca. – Dla finansisty to pewnego rodzaju „booster” – puentuje.
Szeroka wiedza daje swobodę
Jedną z największych korzyści ACCA jest to, że nie zamyka finansisty w jednej specjalizacji. Program obejmuje m.in. rachunkowość finansową i zarządczą, podatki, audyt, prawo gospodarcze, zarządzanie efektywnością, sprawozdawczość oraz finanse przedsiębiorstw. Na jego wyższych poziomach rośnie znaczenie analizy problemów, oceny ryzyka i podejmowania decyzji.
Dzięki temu osoba specjalizująca się w jednym obszarze lepiej rozumie pozostałe i dostrzega, jak łączą się one w działalności firmy. Taka wiedza pozwala rozumieć biznes oraz daje większą elastyczność zawodową. Jeżeli zakres obecnej roli się zmieni albo pojawi się potrzeba przejścia do innej specjalizacji, kandydat nie zaczyna od zera.
Zdaniem Katarzyny Ostap-Tomann właśnie ta elastyczność zwiększa odporność kariery na zmiany. Szeroka wiedza pozwala łatwiej odnaleźć się w nowej sytuacji, a sama kwalifikacja może być dodatkowym atutem w rekrutacji. W czasach, gdy część rutynowych zadań przejmują automatyzacja i AI, możliwość przenoszenia kompetencji między rolami staje się coraz cenniejsza.
Od analizy do rekomendacji
Egzaminy ACCA sprawdzają nie tylko znajomość zasad i standardów. Kandydaci analizują scenariusze biznesowe, oceniają możliwe rozwiązania i uzasadniają swoje rekomendacje. To ćwiczenie sposobu myślenia potrzebnego w pracy, w której rzadko wystarcza jedna liczba lub jedna oczywista odpowiedź.
Również przygotowanie do egzaminów przy równoległej pracy zawodowej wymaga planowania i konsekwencji. Jak zauważa Katarzyna Ostap-Tomann, uczy ono mierzenia się ze złożonym problemem i zarządzania własnym czasem. W praktyce te umiejętności pomagają nie tylko przygotować dane, lecz także wyjaśnić ich znaczenie osobom, które na ich podstawie podejmują decyzje.
Finanse zmieniają się – program również
Postęp technologiczny stawia przed współczesnymi finansami nowe wyzwania. Sztuczna inteligencja i automatyzacja coraz częściej wspierają analizę danych, raportowanie czy powtarzalne procesy. W efekcie na znaczeniu zyskują kompetencje trudniejsze do zautomatyzowania: interpretacja danych, ocena ryzyka, rozumienie biznesu, komunikacja i umiejętność oceny konsekwencji. ACCA uwzględnia te zmiany w nowej strukturze kwalifikacji, wprowadzanej etapami od 2027 roku. Więcej miejsca zajmą w niej nowoczesne technologie, w tym sztuczna inteligencja, analiza danych, zrównoważony rozwój oraz społeczny wpływ decyzji biznesowych. Pojawią się również Essential Employability Modules rozwijające praktyczne kompetencje zawodowe, a na poziomie Strategic Professional będzie można wybrać m.in. egzamin specjalizacyjny Data Science Professional. Dla kandydatów oznacza to możliwość zdobywania wiedzy finansowej w programie, który uwzględnia zmiany zachodzące w zawodzie. Nadal ważne pozostają solidne podstawy techniczne, ale coraz większy nacisk kładzie się na to, jak wykorzystać je w pracy z technologią i przy podejmowaniu decyzji.
Jak wygląda droga do kwalifikacji?
Choć planowane są zmiany w strukturze ACCA, jej fundament pozostaje ten sam: solidna wiedza finansowa, rozumienie biznesu oraz rozwój umiejętności praktycznych. Nowy model nadal prowadzi od podstaw rachunkowości i biznesu, przez specjalistyczną wiedzę z obszarów takich jak podatki, audyt czy finanse, aż po kompetencje potrzebne do podejmowania strategicznych decyzji.
Nowa struktura kwalifikacji
Od 2027 roku proces ubiegania się o ACCA będzie składał się z trzech poziomów obejmujących łącznie 11 egzaminów:
Knowledge
- Financial Accounting
- Management Accounting
- Business Law
Expertise
- Taxation
- Financial Reporting
- Audit, Risk and Control
- Finance and Investment
- Performance with Data Analysis
Strategic Professional
1. Dwa obowiązkowe egzaminy:
- Business and Sustainability Reporting
- Strategic Business Leader
2. Jeden egzamin specjalizacyjny wybrany spośród pięciu dostępnych opcji:
- Audit and Assurance Professional
- Corporate Finance Professio
- Data Science Professional
- Performance and Insights Professional
- Taxation Advisory Professional
Na poszczególnych poziomach kandydaci będą również realizować Essential Employability Modules, rozwijające umiejętności potrzebne w pracy. Osoby, które nie spełniają warunków rozpoczęcia nauki od poziomu Knowledge, będą mogły zacząć od ścieżki Foundations.
Do uzyskania członkostwa potrzebne są ponadto co najmniej 36 miesięcy odpowiedniego doświadczenia zawodowego oraz realizacja wymaganych celów rozwojowych. Przygotowanie do kolejnych egzaminów pomaga również doskonalić angielski używany w biznesie. Ma to szczególne znaczenie na wyższych poziomach, gdzie egzaminy wymagają analizy sytuacji biznesowych i formułowania odpowiedzi w ograniczonym czasie.
Rozwój nie kończy się na ostatnim egzaminie
Jedną z cech współczesnej kariery w finansach jest konieczność ciągłego aktualizowania wiedzy. Zmieniają się przepisy, standardy, technologie i oczekiwania wobec pracowników. Dlatego członkowie ACCA kontynuują rozwój zawodowy w ramach Continuing Professional Development (CPD), aktualizując wiedzę i rozwijając nowe umiejętności przez całą karierę.
To podejście dobrze odpowiada rzeczywistości rynku, na którym trudno dziś wskazać zestaw kompetencji wystarczający na całą karierę. Coraz ważniejsza staje się zdolność do uczenia się, łączenia wiedzy z różnych obszarów i wykorzystywania jej w nowych sytuacjach.
ACCA nie daje więc jednej gotowej ścieżki kariery, ale coś znacznie bardziej użytecznego: szeroki fundament, który można wykorzystać na różnych stanowiskach i etapach rozwoju. Dla jednych będzie krokiem w stronę specjalizacji eksperckiej, dla innych przygotowaniem do roli menedżera czy CFO. W świecie finansów, który szybko się zmienia, to właśnie możliwość wyboru i adaptacji może być jedną z największych zawodowych przewag.
