Logowanie odciskiem palca. Intuicyjna aplikacja. Przelew docierający w sekundę. Dziś banki i instytucje finansowe zdobywają klientów nie tylko za pomocą promocji, imponujących placówek i wysokiego poziomu obsługi. W cyfrowej rzeczywistości liczy się gwarancja bezpieczeństwa finansów, rozbudowa centrów danych i stabilność działania kodu. Nowoczesny stack technologiczny nie jest już dodatkiem do prężnie działającej korporacji – staje się fundamentalnym narzędziem operacyjnym, które pozwala fintechom, bankom i funduszom inwestycyjnym na budowanie przewagi konkurencyjnej.
Gdyby Gordon Gekko, bohater filmu „Wall Street”, wkroczył dzisiaj do siedziby nowojorskiej giełdy, nie zobaczyłby setek przekrzykujących się maklerów. Zamiast tego ujrzałby niezliczoną liczbę monitorów, pewnie parę tuzinów traderów dopinających transakcje, brokerów realizujących zlecenia instytucjonalne, a przede wszystkim usłyszałby własne myśli, bo większość transakcji i tak odbywałaby się w centrach danych oddalonych o wiele kilometrów od Wall Street. Przewaga konkurencyjna wielu instytucji finansowych przesunęła się bowiem z parkietu na technologię.
Co to oznacza dla studentów kierunków ekonomicznych i profesjonalistów już obecnych w branży? Można zaryzykować stwierdzenie, że zrozumienie technologii jest już wymogiem i warunkiem pracy w instytucji, która chce dotrzymać kroku cyfryzacji. Zmienia się nie tylko oblicze finansów, ale też środowisko pracy osób, które chcą wejść do świata liczb Logowanie odciskiem palca. Intuicyjna aplikacja. Przelew docierający w sekundę. Dziś banki i instytucje finansowe zdobywają klientów nie tylko za pomocą promocji, imponujących placówek i wysokiego poziomu obsługi. W cyfrowej rzeczywistości liczy się gwarancja bezpieczeństwa finansów, rozbudowa centrów danych i stabilność działania kodu. Nowoczesny stack technologiczny nie jest już dodatkiem do prężnie działającej korporacji – staje się fundamentalnym narzędziem operacyjnym, które pozwala fintechom, bankom i funduszom inwestycyjnym na budowanie przewagi konkurencyjnej. lub już robią karierę w bankowości detalicznej, zarządzaniu ryzykiem czy asset management. Dziś w wielu instytucjach coraz większe znaczenie mają specjaliści IT, których liczba często przewyższa liczbę osób zajmujących się klasycznymi finansami. To otwiera drogę do kariery w finansach dla inżynierów oprogramowania (software engineers), quantów (quantitative analysts), architektów rozwiązań chmurowych (cloud architects) czy specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa. Liczy się też umiejętność pracy ze sztuczną inteligencją, więc coraz większą rolę w takich instytucjach odgrywają specjaliści ds. uczenia maszynowego (machine learning engineers). Dlatego w świecie finansów konieczne będzie umiejętne łączenie świata liczb z technologią. Sprawne współdziałanie i zrozumienie specyfiki pracy zespołów IT stają się dziś dla finansisty tak samo kluczową kompetencją, jak znajomość analizy finansowej czy umiejętność interpretacji danych.
Czym jest nowoczesny stack technologiczny?
Tradycyjna bankowość przez dziesięciolecia opierała się na tzw. monolitach, czyli na potężnych, scentralizowanych systemach (core banking), które działały precyzyjnie, ale były obciążone wieloma ryzykami. Cały system operacyjny banku był jednym gigantycznym blokiem kodu, pisanym często w starszych językach (np. COBOL), w którym każda funkcja była ściśle powiązana z pozostałymi. Poruszenie jednego elementu mogło spowodować zawalenie się całego systemu, dlatego aktualizacje były skomplikowane, trwały miesiącami, a ryzyko awarii było ogromne. Okna serwisowe były też uciążliwe dla klientów. Tradycyjna bankowość opierała się na tzw. przetwarzaniu wsadowym (batch processing) polegającym na gromadzeniu transakcji w ciągu dnia i ich księgowaniu w nocy. Brak systemów działających w czasie rzeczywistym oraz powolny obieg informacji między instytucjami stwarzały luki, które można było bezlitośnie wykorzystać. Najsłynniejszym przykładem był „oscylator finansowy” Bogusława Bagsika i Andrzeja Gąsiorowskiego w latach 90. XX wieku. Wykorzystali oni kilkudniowe opóźnienia w przepływie informacji o czekach między bankami, dzięki czemu te same środki były oprocentowane w kilku miejscach naraz.
Wyzwaniem były też rosnące koszty utrzymania starych systemów bankowych. Próby dostosowania przestarzałej infrastruktury do rosnących wymagań klientów były niezwykle drogie i skomplikowane. W rezultacie samo utrzymanie starych systemów (tzw. legacy systems) przy życiu pochłaniało nawet 70 proc. całkowitego budżetu IT instytucji finansowych, drastycznie ograniczając środki na innowacje.
Stos technologiczny (stack technologiczny) działa na zupełnie przeciwnej zasadzie. To zbiór technologii, języków programowania, frameworków, baz danych i narzędzi chmurowych wykorzystywanych do tworzenia aplikacji. Opiera się na elastyczności i architekturze mikrousług. Poszczególne elementy systemu współdziałają ze sobą, ale są niezależne – awaria czy przeciążenie jednego z nich nie powoduje już paraliżu całego banku.
Lotem błyskawicy
Warto też wspomnieć o jednym z kluczowych narzędzi, które umożliwiają działanie systemów finansowych w czasie rzeczywistym. Są to systemy transakcyjne o bardzo niskich opóźnieniach (low latency), które umożliwiają przeprowadzanie operacji bankowych nawet w ułamku sekundy. To może stanowić gigantyczną przewagę w przypadku funduszy i banków inwestycyjnych oraz innych instytucji, które zajmują się handlem na rynkach finansowych. Dzięki takim narzędziom jak ultraszybkie łącza światłowodowe, transmisja mikrofalowa między centrami finansowymi, serwery umieszczane w tych samych centrach danych co giełdy (colocation) i wyspecjalizowane sprzęty sieciowe mogą bowiem zrealizować transakcję mikrosekundę szybciej niż konkurencja.
Czysty zysk
Technologie takie jak chmura obliczeniowa, mikrousługi czy systemy low latency są wykorzystywane przez wiele firm i instytucji. Dlaczego? Bo technologiczny arsenał przekłada się na zyski, a to coś, co banki doceniają najbardziej. Właśnie dlatego tacy giganci rynku finansowego jak JPMorgan czy Goldman Sachs zatrudniają dziś więcej programistów niż jednorożce z Doliny Krzemowej.
Jakie jeszcze korzyści stos technologiczny oznacza dla bankowości i finansów? Przede wszystkim redukcję kosztów operacyjnych. Automatyzacja procesów i analiza danych za pomocą sztucznej inteligencji skraca np. proces wydawania decyzji kredytowych z kilku dni do kilku sekund. Badania takich firm doradczych, jak PwC dzy Deloitte, świadczą o tym, że banki korzystające z nowoczesnych rozwiązań mają lepszy wskaźnik kosztów do dochodów w porównaniu z mniej elastyczną konkurencją.
Kolejnym znaczącym czynnikiem jest szybkość działania i dostarczanie zwinnych rozwiązań problemów zarówno klientom, jak i instytucjom. Dzięki temu banki mogą testować nowe produkty na wybranych grupach klientów i weryfikować ich skuteczność na bieżąco, błyskawicznie korygując błędy lub wdrażając niezbędne modyfikacje. Dotyczy to np. aplikacji mobilnych, które często stają się jedynym miejscem, w którym klient ma kontakt z bankiem. Jednocześnie dzięki nowoczesnym rozwiązaniom frontendowym (np. React, Flutter) i integracji z usługami zewnętrznymi za pomocą otwartego protokołu API bank ułatwia codzienne życie klientów, np. poprzez możliwość opłacenia parkowania, płatności za bilety czy zarządzanie subskrypcjami.
Nowoczesny stack technologiczny pomaga też zwalczać oszustwa finansowe. Sektor bankowy jest jednym z najbardziej regulowanych na świecie. Koszty związane z przestrzeganiem regulacji (compliance) i przeciwdziałaniem praniu brudnych pieniędzy (AML) są ogromne. Zaawansowana analityka Big Data zasilana grafowymi bazami danych pozwala na śledzenie powiązań między transakcjami w czasie rzeczywistym, identyfikując podejrzane sieci przepływów kapitału, zanim środki znikną z systemu. To nie tylko oszczędność na karach nakładanych przez regulatorów, ale także kluczowy element budowania reputacji.
Korzyści dla kariery
Wróćmy na koniec na nowojorską giełdę. Nie zobaczymy tam już rozkrzyczanego tłumu maklerów. Gdyby zapytać doświadczonych finansistów, w co inwestować na początku kariery, zapewne usłyszelibyśmy: we własne kompetencje i umiejętności technologiczne. Przede wszystkim jednak ważna jest świadomość, że do zbudowania przewagi na rynku pracy nie trzeba być programistą, ale warto płynnie mówić językiem technologii i potrafić klarownie komunikować się zarówno z informatykami czy projektantami UX/UI, jak i z klientami czy zarządem. W nowoczesnych organizacjach standardem stają się bowiem zespoły zwinne (agile), które współpracują z innymi zespołami i działami, dzieląc się wiedzą i zadaniami i nie ograniczając do jednego rodzaju czynności.
Źródła:
- Brett King, Bank 4.0: Banking Everywhere, Never at a Bank, 2018.
- Zensar, Global Banking Trends 2026, 2026.
- PwC, Retail Banking 2025 and Beyond: Five scenarios for the future of retail banking, 2022.
